Werkstuk (bovenbouw)

In grote lijnen gelden de aanwijzingen voor het maken van een werkstuk in de onderbouw, ook voor de bovenbouw. Uiteraard worden er meer en hogere eisen gesteld aan de praktische opdrachten en profielwerkstukken in de bovenbouw.

Hieronder zijn de verschillende stappen weergegeven die elke leerling bij het maken van een werkstuk moet nemen.

STAPPENPLAN BIJ ONDERZOEK

Deel I Voorbereiding

Stap 1 Kiezen van onderwerp en
hoofdvraag

Stap 2 Opstellen van deelvragen

Stap 3 Aanpak onderzoek

Stap 4 Selecteren van informatie-
bronnen bij de deelvragen

Stap 5 Taakverdeling en tijdsplanning

Deel II Uitvoering

Stap 6 Informatie uit bronnen
verwerken

Stap 7 Deelvragen beantwoorden

Deel III Afsluiting

Stap 8 Hoofdvraag beantwoorden

Stap 9 Mondelinge toelichting

Wat een leerling uit de bovenbouw uiteindelijk goed moet beheersen is het kritisch beoordelen van (internet)bronnen. Hieronder slechts de vermelding van de gebruikte bronnen. Zie voor brongebruik in het algemeen elders in de vaardighedenmap.

Informatiebronnen per deelvraag selecteren

Aanwijzingen voor het invullen van stap 4:

Per deelvraag vermeld je hieronder de geselecteerde informatiebronnen.

Dit doe je met vermelding van:

•  titel van boek/artikel/brochure, auteur en jaar van uitgave;

•  titel van het te gebruiken hoofdstuk en paginanummers (vaak zul je niet het hele boek gebruiken; geef dit dan aan);

•  titel van Cd-rom met vermelding van titels gebruikte rubrieken;

•  het URL van de te gebruiken website (http://……..; aansluitend hierbij…

•  de naam/titel van de website (indien die ontbreekt een korte omschrijving);

•  (indien gegeven) de auteur/instantie die de website gemaakt heeft;

•  (indien gegeven) de datum waarop de website voor het laatst herzien is;

•  (indien je achterliggende webpagina's van deze website gebruikt) de titels van deze achterliggende pagina's/rubrieken

Bij stap 5 moet nog vermeld worden dat een logboek een verplichting is; niet alleen om het totaal aantal uren aan te geven (verplichting bij profielwerkstuk), maar ook om de voortgang over een bepaalde periode te kunnen volgen. Omdat net als bij het werkstuk zelf, zeker bij een logboek gemakkelijk gefraudeerd kan worden, is het aan te bevelen dat er regelmatig controlemomenten worden ingebouwd. Bv na het formuleren van de hoofd- en deelvragen en na elk hoofdstuk.

Bij een letterlijk citaat moet altijd gewerkt worden met aanhalingstekens en een notenapparaat. Zie voor de precieze eisen hierin: ‘Het maken van een werkstuk', voor klas 5 en 6 gemaakt voor de M&M vakken.

Tenslotte de beoordelingscriteria; wanneer we op school een wat uniforme aanpak nastreven, is het zinvol om het over deze criteria eens te zijn.

Beoordelingscriteria per deelstap/evaluatie

Stap 1 Kiezen van onderwerp en hoofdvraag

• Heeft de leerling het onderwerp en de hoofdvraag (in voldoende mate) op eigen kracht gekozen? (originaliteit)
• Is de hoofdvraag voldoende afgebakend?
• Is de hoofdvraag duidelijk geformuleerd?
• Is in onderwerp en hoofdvraag een vraagstuk aan de orde gesteld dat relevant is voor het betrokken profielvak (de betrokken profielvakken)?
• Heeft het gekozen onderwerp voldoende diepgang?
• Wijzen onderwerp en voorlopige onderzoeksvraag op een onderzoek dat haalbaar is qua tijd en moeilijkheidsgraad?

Stap 2 Opstellen van deelvragen

• Heeft de leerling de voorlopige hoofdvraag opgesplitst in relevante deelvragen?
• Zijn de deelvragen concreet?
• Zij de deelvragen vakinhoudelijk relevant en verantwoord?

Stap 3 Aanpak onderzoek

• Is de gekozen onderzoeksopzet realiseerbaar?
• Is de gekozen onderzoeksopzet bruikbaar om de informatie te ontsluiten, waarnaar gevraagd wordt in de hoofdvraag en de deelvragen?
• Sluit de opzet van het onderzoek aan bij onderwerpkeuze en vraagstelling?
• Sluit de (voorlopig) gekozen presentatievorm aan bij doel en opzet van het onderzoek?

Stap 4 Selecteren van informatiebronnen bij de deelvragen

• Heeft de leerling voldoende overzicht op de beschikbare informatiebronnen? Denk hierbij o.a. aan:
  - volledigheid van de informatiebron
  - actualiteit en omvang van de informatiebronnen
  - betrouwbaarheid van de informatiebronnen
  - variatie in (soorten) informatiebronnen
• Heeft de leerling zich gehouden aan de regels die gelden voor het vermelden van informatiebronnen?

Stap 5 Taakverdeling en tijdsplanning

• Indien er sprake is van groepswerk, is er dan een efficiënte taakverdeling gemaakt?
• Zijn de taken qua moeilijkheidsgraad en qua werkbelasting eerlijk verdeeld?
• Is er een realistische tijdsplanning gemaakt? Is deze planning haalbaar?
• Zijn alle noodzakelijke (deel)activiteiten benoemd?

Stap 6 Informatie uit bronnen verwerken

• Heeft de leerling uit de informatiebronnen de relevante informatie gehaald?
• Heeft de leerling de informatie geordend en verwerkt?
• Heeft de leerling de informatie overzichtelijk weergegeven?
• Is de hoofdvraag indien nodig bijgesteld?

Stap 7 Deelvragen beantwoorden

• Zijn de antwoorden op de deelvragen gebaseerd op de verzamelde informatie
• Sluiten de antwoorden op de deelvragen aan bij de hoofdvraag (de probleemstelling)?

Stap 8 Hoofdvraag beantwoorden

• Is de conclusie gebaseerd op de verzamelde informatie?
• Zijn er argumenten aangedragen ter onderbouwing van de conclusie?
• Worden in de conclusie - zoals de bedoeling is - geen nieuwe elementen ingebracht?

Evaluatie (n.a.v. werkformulieren en eindproduct)

• Blijkt authenticiteit uit het logboek? Zijn de reflecties gebaseerd op de opgedane ervaringen en komen zij niet zomaar uit de lucht vallen?
• Spoort het logboek met het plan van aanpak, met andere woorden heeft de leerling op schema gelegen?
• Heeft de leerling in voldoende mate zelfstandig gewerkt?
• Heeft de leerling zich gehouden aan - voor zover van toepassing - de aangegeven deadlines voor de voortgangsrapportages?
• Heeft de leerling - met behulp van de werkformulieren - een correcte administratie van zijn onderzoek gevoerd ?

Onderbouw