Citeren, parafraseren, bronvermelding en bibliografie

Onder citeren verstaan we het weergeven van wat een ander heeft gezegd of geschreven. Omdat het om andermans woorden gaat, moet je dat in je tekst duidelijk maken. Daarnaast moet je de bron aangeven, waar je het citaat vandaan hebt. We noemen dat een bronvermelding.

1 Citeren
2 Parafraseren
3 Bronvermelding
4 Bibliografie

1 Citeren

a
Letterlijke citaten leid je in en je plaatst ze tussen dubbele aanhalingstekens:

Voorbeeld:
Sjaak Hubregtse schrijft in zijn inleiding over de titel van het boek: "De titel Tussen Chaos en orde zou ik op simpele wijze kunnen verantwoorden door er op te wijzen dat in veel van de hier opgenomen artikelen het motief 'bestrijding van de chaos' wordt beklemtoond."

b
Een letterlijk citaat mag je aanpassen aan de zin waar deze in 'ingebed' wordt. Dat doe je met behulp van vierkante haken en puntjes. Deze gebruik je ook om delen van de zin, die je hebt weggelaten, te markeren:

Voorbeeld:
Sjaak Hubregtse schrijft in zijn inleiding over de titel van het boek dat "[...] in veel van de hier opgenomen artikelen het motief 'bestrijding van de chaos' wordt beklemtoond."

c
Als je woorden in de zin verplaatst - veelal zal het gaan om werkwoorden - geef je de plaats aan waar het woord oorspronkelijk stond en waar het door jou naartoe is verplaatst:

Voorbeeld:
Sjaak Hubregtse schrijft in zijn inleiding over de titel van het boek dat hij deze op "[...] simpele wijze [zou] kunnen verantwoorden door er op te wijzen dat in veel van de hier opgenomen artikelen het motief 'bestrijding van de chaos' wordt beklemtoond."

2 Parafraseren

Een bijzondere vorm van citeren is het parafraseren. Je citeert iemand dan niet letterlijk maar geeft ongeveer weer wat diegene heeft geschreven of gezegd. Ook dan moet je de bron aangeven, zodat anderen je informatie kunnen checken.

Voorbeeld:
Sjaak Hubregtse schrijft in zijn inleiding over de titel 'Tussen chaos en orde' dat het motief 'bestrijding van de chaos' in veel artikelen in het boek voorkomt en dat dat voor hem de aanleiding was om het boek deze titel mee te geven.

3 Bronvermelding

Na een citaat of parafrase geef je aan waar de lezer de informatie kan checken. Dat doe je door verkort de vindplaats te geven. Aan het eind van je werkstuk geef je een bibliografie waar de volledige gegevens zijn opgenomen.

Voorbeeld:
Sjaak Hubregtse schrijft in zijn inleiding over de titel van het boek: "De titel Tussen Chaos en orde zou ik simpele wijze kunnen verantwoorden door er op te wijzen dat in veel van de hier opgenomen artikelen het motief 'bestrijding van de chaos' wordt beklemtoond" (Hubregtse 1981, 15)

Dus: (Achternaam schrijver jaartal, paginanummer)

4 Bibliografie

a Boeken

In de bibliografie neem je alfabetisch alle boeken en andere bronnen op die je gebruikt hebt. Hier ben je zo uitvoerig mogelijk met je informatie.

Voorbeeld:
Hubregtse, S, Tussen Chaos en Orde. Essays over het werk van Gerard Reve samengesteld door Sjaak Hubregtse. Amsterdam, 1981.

Dus: Achternaam, voorletters, titel van het boek. Eventuele ondertitel. Plaats van uitgave, jaar van uitgave.

b Tijdschriften

Bij tijdschriften noem je ook altijd de naam van het tijdschrift waarin een artikel is verschenen. Als het artikel door meer personen is geschreven neem je de eerste op met zijn achternaam en voorletters en de rest voluit.

Voorbeeld:
Broer, Th. en Max van Weezel, Profiel J.P. Balkenende Deel 4: het tweede kabinet-Balkenende. In: Vrij Nederland, 43/2006.

c Internetbronnen

Tegenwoordig wordt er ook veel gebruikgemaakt van internet als bron. Feitelijk moet je daarbij dezelfde vorm hanteren als bij boeken en de bron zo uitgebreid mogelijk opnemen. Ook de dag dat het artikel verscheen, neem je op.

Kerres, M., Berlijn beweegt naar Moskou in nieuwe Ostpolitik. In: NRC, http://archief.nrc.nl/?modus=l&text=kerres&hit=2&set=1, 19-10-2006.

Let op!
Anonieme bronen komen op het web veel voor en dienen zoveel mogelijk vermeden te worden. Weet je echter niet wie het artikel geschreven heeft en kun je niet om deze bron heen, vermeld je in plaats van de naam van de auteur het woord 'Anoniem'.